Peguam Tuntutan Harta Sepencarian
Rumah, kereta atau simpanan didaftarkan atas nama suami? Itu tidak bermaksud anda tiada hak. Mahkamah Syariah menilai sumbangan anda sepanjang perkahwinan, termasuk menjaga rumah tangga dan anak-anak.
- Peguam Syarie bertauliah di Wilayah Persekutuan, Selangor, Negeri Sembilan dan Melaka
- Konsultasi sulit, bersemuka atau dalam talian
Adakah ini situasi anda?
Ramai isteri tidak menuntut harta sepencarian kerana menyangka harta itu milik suami sepenuhnya. Tuntutan harta sepencarian mungkin sesuai jika:
- Anda sedang bercerai atau sudah bercerai, dan harta dikumpul semasa perkahwinan.
- Rumah, tanah atau kereta didaftarkan atas nama suami sahaja.
- Anda surirumah dan tidak bergaji, tetapi menguruskan rumah tangga dan anak-anak.
- Anda membayar deposit, ansuran atau kos ubah suai rumah.
- Suami mahu berkahwin lagi dan anda mahu melindungi harta yang dikumpul bersama.
- Suami telah meninggal dunia dan harta pusakanya belum dibahagikan.
Setiap kes bergantung pada fakta dan bukti. Penilaian awal membantu anda mengetahui aset mana yang boleh dituntut dan bukti yang diperlukan.
Apa itu harta sepencarian?
Harta sepencarian ialah harta yang diperoleh oleh suami dan isteri dalam tempoh perkahwinan, sama ada atas nama berdua atau atas nama seorang sahaja. Yang penting ialah bila dan bagaimana harta itu diperoleh, bukan nama siapa yang tertera pada geran atau akaun.
| Perkara | Kedudukan undang-undang (Akta 303) |
|---|---|
| Takrifs.2 | Harta yang diperoleh bersama oleh suami isteri semasa perkahwinan mengikut syarat Hukum Syarak. |
| Harta hasil usaha bersamas.122(1) dan (2) | Mahkamah menimbang sumbangan wang, harta atau tenaga setiap pihak, hutang untuk manfaat bersama dan keperluan anak-anak, dan cenderung kepada pembahagian sama rata. |
| Harta hasil usaha seorang pihaks.122(3) dan (4) | Mahkamah menimbang sumbangan pihak yang satu lagi menjaga rumah tangga dan keluarga. Pihak yang memperoleh harta itu menerima bahagian lebih besar. |
| Harta sebelum kahwin yang dimajukans.122(5) | Harta milik seorang pihak sebelum berkahwin yang dimajukan dengan ketara oleh pihak lain atau usaha bersama turut dikira. |
| Ketika suami berpoligamis.23(9)(b) | Apabila mahkamah membenarkan poligami atau memerintahkan perkahwinan poligami didaftarkan, mahkamah boleh memerintahkan pembahagian harta sepencarian atas permohonan mana-mana pihak. |
| Larangan melupuskan asets.107A | Mahkamah boleh melarang suami atau isteri melupuskan aset yang diperoleh semasa perkahwinan. Ingkar perintah ini boleh dihukum sebagai menghina mahkamah. |
Negeri lain
Selangor, Negeri Sembilan dan Melaka mempunyai peruntukan yang setara. Pembahagian harta sepencarian ialah seksyen 122, dan perintah tegahan melupuskan harta sepencarian ialah seksyen 108, dalam enakmen ketiga-tiga negeri. Pembahagian semasa poligami ialah seksyen 23(10) di Selangor dan Melaka.
Cara mahkamah membahagikan harta
Mahkamah tidak menggunakan satu nisbah tetap. Setiap aset dinilai berdasarkan sumbangan sebenar kedua-dua pihak.
Wang dan harta yang anda keluarkan
- Wang pendahuluan rumah atau kereta
- Ansuran bulanan yang dipotong daripada gaji anda
- Kos ubah suai atau pembaikan
- Modal perniagaan yang anda masukkan
Usaha yang membolehkan suami mengumpul harta
- Menguruskan rumah tangga
- Menjaga dan membesarkan anak-anak
- Menjaga ibu bapa atau mertua
- Membantu perniagaan suami tanpa gaji
Perkara yang mahkamah timbang
- Kadar sumbangan wang, harta atau tenaga setiap pihak
- Hutang untuk manfaat bersama, seperti pinjaman perumahan keluarga
- Keperluan anak-anak yang masih kecil
- Tempoh perkahwinan dan bila aset itu diperoleh
Aset yang boleh dan tidak boleh dituntut
Lazimnya boleh dituntut
- Rumah kediaman, rumah sewa dan tanah yang dibeli semasa perkahwinan, walaupun atas nama suami sahaja
- Kenderaan
- Simpanan bank, ASB, Tabung Haji, unit amanah dan saham
- Perniagaan, syarikat atau kedai yang dibina semasa perkahwinan
- Emas dan barang kemas yang dibeli sebagai simpanan keluarga
- Harta milik sebelum berkahwin yang dimajukan dengan ketara semasa perkahwinan, contohnya rumah lama yang dibesarkan atau diubah suai
Lazimnya tidak termasuk
- Harta milik sebelum berkahwin yang tidak dimajukan semasa perkahwinan
- Harta pusaka yang diwarisi oleh seorang pihak
- Hibah atau hadiah peribadi kepada seorang pihak
- Mas kahwin dan pemberian kepada isteri (ini hak isteri sendiri)
Setiap aset dinilai satu per satu. Aset yang dibeli menggunakan wang pusaka, tetapi ansurannya dibayar bersama semasa perkahwinan, mungkin sebahagiannya menjadi harta sepencarian.
Bila tuntutan boleh dibuat
Semasa atau selepas bercerai
Tuntutan boleh difailkan bersama permohonan cerai, atau secara berasingan selepas perceraian didaftarkan. Ia boleh dibuat tanpa mengira jenis perceraian: talak, fasakh, khuluk atau taklik.
Apabila suami berkahwin lagi
Apabila suami memohon kebenaran berpoligami, atau perkahwinan poligaminya didaftarkan, isteri sedia ada boleh memohon pembahagian harta sepencarian. Ini melindungi harta yang dikumpul bersama sebelum isteri baharu masuk ke dalam keluarga.
Selepas pasangan meninggal dunia
Balu boleh menuntut bahagian harta sepencarian daripada harta pusaka suami. Bahagian ini diasingkan dahulu, dan hanya bakinya dibahagikan kepada waris secara faraid.
Proses tuntutan
Susunan di bawah ialah gambaran umum. Perjalanan setiap kes bergantung pada fakta dan jadual mahkamah.
- Konsultasi dan senarai asetKami meneliti sejarah perkahwinan anda, menyenaraikan setiap aset, bila ia diperoleh, dan sumbangan anda terhadapnya.
- Perintah tegahan melupuskan harta (jika perlu)Jika ada risiko suami menjual, memindah milik atau menggadai aset, kami memohon perintah mahkamah untuk menghalangnya. Dalam keadaan mendesak, permohonan boleh dibuat segera.
- Pemfailan tuntutanSaman dan penyata tuntutan difailkan di Mahkamah Tinggi Syariah dan disampaikan kepada pihak lawan.
- Majlis sulhKedua-dua pihak berunding di hadapan Pegawai Sulh. Jika persetujuan dicapai, ia direkodkan sebagai perintah persetujuan yang mengikat.
- PerbicaraanJika sulh gagal, kes dibicarakan. Kedua-dua pihak mengemukakan dokumen, saksi dan, jika perlu, laporan penilaian hartanah.
- Perintah dan pelaksanaanMahkamah memerintahkan cara pembahagian: aset dipindah milik kepada seorang pihak, aset dijual dan hasilnya dibahagi, atau seorang pihak membayar nilai bahagian pihak lain supaya aset itu kekal padanya.
Anggaran tempoh
| Keadaan kes | Anggaran kasar |
|---|---|
| Selesai di peringkat sulh | 1 hingga 3 bulan |
| Dibicarakan | 1 hingga 3 tahun, bergantung kepada jumlah aset dan pertikaian penilaian |
| Rayuan | Tambahan 1 tahun atau lebih |
Ini anggaran sahaja. Peguam akan memberi anggaran yang lebih tepat selepas menilai kes anda.
Dokumen dan bukti yang membantu
Dokumen perkahwinan
- Sijil nikah, dan sijil cerai atau sijil kematian jika berkaitan
- Sijil kelahiran anak-anak
Dokumen aset
- Geran, perjanjian jual beli dan surat tawaran pinjaman rumah
- Geran kenderaan (carian JPJ jika tiada salinan)
- Penyata bank, ASB, Tabung Haji atau unit amanah, jika ada
- Rekod SSM dan penyata kewangan perniagaan
Bukti sumbangan anda
- Slip gaji yang menunjukkan potongan ansuran rumah atau kereta
- Resit ubah suai, perabot atau bayaran bil rumah
- Rekod pindahan wang kepada suami atau kepada bank
- Bukti anda bekerja atau membantu dalam perniagaan suami
- Saksi yang mengetahui peranan anda dalam rumah tangga dan keluarga
Jangan risau jika dokumen tidak lengkap. Sebahagian rekod boleh diperoleh melalui carian rasmi, atau melalui perintah mahkamah supaya pihak lawan mengemukakan dokumen.
Bagaimana Mahkamah Syariah memutuskan tuntutan harta sepencarian
Keputusan mahkamah di bawah menunjukkan bagaimana tuntutan dinilai dalam amalan. Setiap kes bergantung pada faktanya sendiri; kes-kes ini tidak menjamin keputusan yang sama bagi kes lain.
Aset atas nama suami tidak menghalang tuntutan
Aimi Nazura Nawi lwn. Mohamad Sobri Ahmad [2008] 1 CLJ (SYA) 123, Mahkamah Rayuan Syariah Kelantan
- Fakta
- Rumah, kereta dan saham semuanya atas nama suami, dan saham telah dijual sebelum kes difailkan. Mahkamah bicara hanya memberi isteri 10% rumah dan 20% kereta.
- Keputusan
- Mahkamah Rayuan menaikkan bahagian isteri kepada satu pertiga daripada nilai bersih semua aset, termasuk saham yang telah dijual.
- Maksudnya
- Nama pada geran tidak menentukan hak. Aset yang dijual oleh suami juga tidak terlepas daripada tuntutan.
Surirumah sepenuh masa tetap berhak
Norhayati Yusoff lwn. Ahmad Shah Ahmad Tabrani [2009] 1 CLJ (SYA) 216, Mahkamah Rayuan Syariah Kelantan
- Fakta
- Isteri seorang surirumah sepenuh masa selama 13 tahun, manakala suami membayar ansuran rumah. Isteri turut membiayai ubah suai rumah daripada wang simpanannya.
- Keputusan
- Mahkamah Rayuan menaikkan bahagian isteri bagi rumah daripada satu perempat kepada satu pertiga.
- Maksudnya
- Kerja menguruskan rumah tangga dan anak-anak diiktiraf sebagai sumbangan. Simpanan kecil yang anda belanjakan untuk rumah juga dikira.
Bayar deposit dan ansuran, dapat separuh
Norshima Zainal Shah lwn. Mahazir Ramly [2012] 1 CLJ (SYA) 376, Mahkamah Tinggi Syariah Seremban
- Fakta
- Rumah didaftarkan atas nama suami. Isteri membayar wang pendahuluan dan ansuran bulanan selama tiga tahun.
- Keputusan
- Mahkamah memutuskan rumah dibahagi sama rata, separuh kepada isteri.
- Maksudnya
- Sumbangan langsung yang dibuktikan dengan rekod bayaran boleh membawa kepada pembahagian sama rata.
Isteri boleh mendapat bahagian lebih besar
Murshida Mustakim lwn. Hassim Abdullah [2006] 1 CLJ (SYA) 221, Mahkamah Rayuan Syariah Selangor
- Fakta
- Isteri membayar sebahagian besar harga beberapa buah rumah dan memikul tanggungjawab keluarga.
- Keputusan
- Isteri mendapat dua pertiga bagi rumah-rumah itu. Bagi sebuah rumah lain yang kedua-dua pihak gagal membuktikan kadar sumbangan masing-masing, mahkamah membahagikannya sama rata.
- Maksudnya
- Bahagian mengikut sumbangan. Isteri yang menyumbang lebih boleh menerima lebih.
Tuduhan nusyuz atau curang tidak menggugurkan hak
Mohamed Ainuddin Mohamed Nasurdin lwn. Rohani Ismail [2009] 1 CLJ (SYA) 187, Mahkamah Rayuan Syariah Selangor
- Fakta
- Suami berhujah isteri tidak berhak kerana keluar rumah tanpa izin, curang, dan isteri yang memohon cerai.
- Keputusan
- Hujah suami ditolak dan bahagian satu pertiga isteri dikekalkan. Sumbangan isteri dibuktikan melalui jiran dan adiknya, serta pengakuan suami sendiri bahawa gaji isteri digunakan untuk keluarga.
- Maksudnya
- Tuduhan yang tidak dibuktikan tidak menghapuskan hak anda. Siapa yang memohon cerai juga tidak menjejaskan tuntutan.
Balu menuntut daripada harta pusaka suami
Zailan Abas & Yang Lain lwn. Zaiton Abdullah [2007] 1 CLJ (SYA) 289, Mahkamah Rayuan Syariah Terengganu
- Fakta
- Selepas suami meninggal dunia, balu menuntut harta sepencarian terhadap tanah, rumah, simpanan dan kereta yang semuanya atas nama arwah. Anak-anak arwah membantah.
- Keputusan
- Aset-aset itu disahkan sebagai harta sepencarian dan balu mendapat satu pertiga, selepas bahagian tanah yang merupakan harta pusaka keluarga arwah diasingkan.
- Maksudnya
- Hak harta sepencarian tidak hilang dengan kematian suami. Bahagian anda diasingkan dahulu sebelum faraid.
Hak membeli dahulu sebelum rumah dijual kepada orang luar
Fauziah Ishak v. Zulkifli Hassan [2011] 1 CLJ (SYA) 64, Mahkamah Rayuan Syariah Kelantan
- Fakta
- Selepas rumah dibahagi, bekas suami menjual bahagiannya kepada orang luar tanpa pengetahuan bekas isteri yang tinggal di rumah itu bersama anak-anak.
- Keputusan
- Bekas isteri diberi tempoh tiga bulan untuk membeli bahagian bekas suami pada harga yang sama, dan perintah pemenjaraan terhadapnya dibatalkan.
- Maksudnya
- Cara pelaksanaan perintah juga boleh dipertahankan supaya anda dan anak-anak tidak kehilangan tempat tinggal.
Berhati-hati sebelum menandatangani perjanjian cerai
Rahima Baba lwn. Abu Hanifah Bachik [2006] 1 CLJ (SYA) 100, Mahkamah Rayuan Syariah Selangor
- Fakta
- Isteri bersetuju tidak membuat apa-apa tuntutan sebagai syarat suami menceraikannya.
- Keputusan
- Perjanjian itu mengikat dan tuntutan harta sepencarian ditolak. Nafkah iddah dan mutaah masih boleh dituntut kerana hak itu belum wujud ketika perjanjian dibuat.
- Maksudnya
- Dapatkan nasihat sebelum menandatangani apa-apa perjanjian yang melepaskan hak anda.
Tanpa bukti, tuntutan boleh gagal
Isa Abd Rahman lwn. Fatimah Mohamad [2006] 1 CLJ (SYA) 273, Mahkamah Rayuan Syariah Terengganu
- Fakta
- Mahkamah bicara memberi isteri separuh daripada beberapa aset.
- Keputusan
- Mahkamah Rayuan membatalkan keputusan itu kerana isteri tidak mengemukakan dokumen atau saksi bagi sumbangannya, dan isteri sendiri mengakui kereta dibeli dengan wang suami.
- Maksudnya
- Mahkamah memerlukan bukti, bukan anggapan. Susun dokumen dan saksi anda sejak awal.
Bagaimana kami membantu
Bahagian anda bergantung pada bukti yang tersusun. Kami membantu anda memetakan aset, melindunginya, dan membuktikan sumbangan anda.
- Menyenaraikan setiap aset, bila ia diperoleh dan siapa yang menyumbang
- Memohon perintah tegahan jika ada risiko aset dijual atau dipindah milik
- Menyusun dokumen dan saksi bagi sumbangan langsung dan tidak langsung
- Mewakili anda di majlis sulh dan di perbicaraan
- Membantu pelaksanaan perintah, termasuk pendaftaran di pejabat tanah
Khidmat Penuh
Peguam menguruskan kes dari penilaian awal hingga perintah, termasuk mewakili anda di mahkamah.
Penyediaan Pliding
Anda menguruskan kes sendiri tetapi perlukan saman, penyata tuntutan dan afidavit disediakan dengan betul.
Penyediaan Hujahan
Anda hadir sendiri ke mahkamah tetapi perlukan hujahan bertulis yang tersusun.
Skop kerja dan anggaran kos diterangkan semasa konsultasi awal, sebelum anda membuat keputusan untuk melantik peguam. Lihat juga profil dan tauliah peguam serta semua khidmat guaman.
Soalan lazim tentang harta sepencarian
Rumah itu atas nama suami sahaja. Bolehkah saya menuntut?
Boleh. Mahkamah melihat bila dan bagaimana harta itu diperoleh, bukan nama pada geran. Jika rumah dibeli semasa perkahwinan dan anda menyumbang secara langsung atau tidak langsung, anda boleh menuntut bahagian.
Saya surirumah dan tidak bekerja. Adakah saya berhak?
Ya. Akta 303 s.122(4) mengiktiraf sumbangan menjaga rumah tangga dan keluarga. Bahagian anda bergantung kepada fakta kes, tetapi ketiadaan gaji tidak menghapuskan hak anda.
Berapa bahagian yang saya akan dapat?
Tiada nisbah tetap. Mahkamah menilai sumbangan setiap pihak, hutang bersama dan keperluan anak-anak bagi setiap aset. Bukti yang kukuh ialah faktor terbesar.
Saya sudah lama bercerai. Masih bolehkah saya menuntut?
Boleh. Tiada had masa khusus dalam undang-undang, tetapi tuntutan wajar dibuat secepat mungkin kerana bukti dan aset lebih sukar dikesan apabila lama ditangguhkan.
Suami meninggal dunia. Adakah harta terus dibahagikan secara faraid?
Tidak semestinya. Balu boleh menuntut bahagian harta sepencarian dahulu. Hanya baki harta selepas itu dibahagikan secara faraid kepada waris. Tuntutan sebaiknya dibuat sebelum harta pusaka dibahagikan.
Suami mahu berkahwin lagi. Apa yang boleh saya lakukan tentang harta kami?
Apabila suami memohon kebenaran berpoligami, atau perkahwinan poligaminya didaftarkan, anda boleh memohon mahkamah membahagikan harta sepencarian ketika itu juga.
Saya risau suami akan menjual rumah sebelum kes selesai.
Kami boleh memohon perintah tegahan melupuskan harta. Jika suami ingkar perintah itu, dia boleh dihukum kerana menghina mahkamah.
Suami menuduh saya nusyuz dan curang. Adakah hak saya gugur?
Tidak. Mahkamah Rayuan Syariah Selangor memutuskan tuduhan seperti keluar rumah tanpa izin atau curang, yang tidak dibuktikan, tidak menggugurkan tuntutan harta sepencarian. Siapa yang memohon cerai juga tidak menjejaskan hak ini.
Suami minta saya tandatangan perjanjian tidak menuntut apa-apa sebelum dia ceraikan saya. Patutkah saya tandatangan?
Dapatkan nasihat dahulu. Mahkamah pernah memutuskan perjanjian seperti ini mengikat isteri dan menolak tuntutan harta sepencariannya. Nafkah iddah dan mutaah masih boleh dituntut, tetapi bahagian harta mungkin hilang.
Adakah saya perlu hadir ke mahkamah?
Ya, terutamanya untuk majlis sulh dan perbicaraan. Peguam anda akan menyediakan anda sebelum setiap sesi.
Kes saya di Selangor, Negeri Sembilan atau Melaka. Adakah firma boleh membantu?
Boleh. Peguam firma bertauliah beramal di Wilayah Persekutuan, Selangor, Negeri Sembilan dan Melaka. Konsultasi boleh dibuat secara bersemuka atau dalam talian.
Jangan biarkan hak anda terlepas
Setiap tahun yang berlalu menyukarkan pengumpulan bukti. Ceritakan keadaan anda kepada kami secara sulit, dan kami akan terangkan langkah yang sesuai untuk melindungi bahagian anda.
Khidmat berkaitan
Maklumat di halaman ini ialah maklumat undang-undang umum dan bukan nasihat guaman. Undang-undang dan prosedur mungkin berbeza mengikut negeri dan fakta kes. Setiap kes bergantung pada bukti, dan tiada keputusan mahkamah yang boleh dijamin. Hubungan peguam dan klien hanya wujud selepas lantikan rasmi.